NIEUWBOUW-BOXMEER.NL

Aantal inwoners: 29000

Oppervlak: 32.00 km²

Netnummer: 0485

Burgemeester: De heer K.W.Th. van Soest

Cultuur:

Slechts weinig plaatsen in Nederland kunnen van zichzelf zeggen dat ze vroeger een zelfstandig staatje zijn geweest. Boxmeer kan dat wél. Tot ongeveer 1800 was Boxmeer met omliggend gebied een heerlijkheid, bestuurd door een heer vanuit het nu nog deels intact zijnde Kasteel.
Bij het binnenwatertje Meere werd rond het jaar 1200 een verhoging opgeworpen, waarop een houten vesting werd gebouwd. Dat was het begin van het Kasteel van Boxmeer. Een kleine honderd jaar later bewoonde ene Jan Boc van Mere deze burcht en naar hem is Bocs-meer of Boxmeer genoemd. Het ministaatje kende eigen belastingen en eigen wetten. Het was eeuwenlang in bezit van de graven van Bergh. Later kwam het door vererving toe aan de Duitse vorsten van Hohenzollern-Sigmaringen. Uit deze periode van zelfstandigheid is een aantal herenhuizen en andere gebouwen in Boxmeer bewaard gebleven. Boxmeer en de meeste andere kernen van de gemeente zijn ontstaan op een langgerekte, hooggelegen zandrug op enige afstand van de Maas. Daarop waren de bewoners betrekkelijk veilig tegen de bijna jaarlijkse overstromingen van deze rivier. Dijken om het wassende water tegen te houden werden pas veel later aangelegd. Over de zandrug liep ook de Romeinse legerweg van Nijmegen naar Tongeren. Bodemvondsten duiden daarop.

Vanaf de tijd dat ze zich op de vruchtbare gronden langs de Maas vestigden, hebben de bewoners zich beziggehouden met landbouw en veeteelt. Het graan werd gemalen in windmolens en soms - zoals in Vierlingsbeek - met een watermolen. Een aantal molens is behouden gebleven en maalt op gezette tijden.
Sinds ongeveer een halve eeuw hebben de agrarische activiteiten plaatsgemaakt voor industriële bedrijvigheid en zakelijke dienstverlening. Desondanks hebben de kernen van de gemeente Boxmeer hun landelijke karakter weten te behouden. Uit de vele, van oorsprong zeer oude kapellen en kerken blijkt dat de inwoners al eeuwenlang de katholieke godsdienst hebben uitgeoefend.

De Tweede Wereldoorlog is niet ongemerkt aan de gemeente Boxmeer voorbijgegaan. In het najaar van 1944 is er hevig gevochten tussen geallieerde en Duitse legers. Vooral Overloon werd toen zwaar getroffen. Het dorp is herbouwd en op het vroegere slagveld verrees het Liberty Park. In verscheidene kernen staan monumenten ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de oorlog. De kapel aan de Weerd in Maashees is gebouwd als dank voor de behouden terugkeer van onderduikers.

Musea:

In de gemeente Boxmeer zijn diverse musea en expositieruimten. Hier vindt u meer informatie over welke musea en expositieruimten er zijn en wat er allemaal te zien is.

Liberty Park Overloon
De slag om Overloon in oktober 1944 geldt als een van de bloedigste veldslagen van de bevrijding. Duizenden militairen kwamen om. Het vredige dorpje Overloon, dat alle oorlogsjaren gespaard was van geweld, veranderde binnen enkele dagen in een puinhoop. Op het voormalige slagveld werd twee jaar later door generaal Whistler het oorlogsmuseum geopend. Jaarlijks worden nog bijzondere aanwinsten gedaan voor de collectie. Op dit moment is het oorlogsmuseum het grootste en meest totale museum over de Tweede Wereldoorlog in Nederland. In het museum zijn wisselende exposities en vinden educatieve activiteiten plaats.

Kasteelmuseum Boxmeer
Het kasteelmuseum is gevestigd in de kelders van kasteel Boxmeer aan de Veerstraat. Een museum van bescheiden formaat, waar de historie wordt belicht van de adellijke bewoners van vroeger en de huidige bewoners, de zusters van Julie Postel. Een fraaie collectie kerkzilver herinnert aan de fameuze edelsmeden uit de heerlijkheid Boxmeer.

Vedon-museum Boxmeer
Een bijzonder museumpje aan de Raamstraat in Boxmeer, over de geschiedenis van de bestrijding van insecten. Geen last van arachnofobie, dan maar eens kijken naar al die insecten.

De Weijer, sociaal-cultureel centrum
In dit prachtige historische pand in het centrum vinden we onder meer het Weijertheater en in de kapel exposeren regelmatig kunstenaars. Naast hedendaagse kunst zijn er periodiek ook tentoonstellingen over het historische erfgoed van de gemeente. De theaterfunctie wordt intensief gebruikt, het programma wordt in samenspraak met de Schouwburg in Cuijk afgestemd. In de zomer is ook het buitentheater als podium voor kunsten in gebruik.
Ook de hoofdvestiging van de bibliotheek is in De Weijer gevestigd, evenals diverse andere maatschappelijke instellingen, zoals Kunsteducatiecentrum De Meander, Welzijnsorganisatie Radius, AIB Advies- en infopunt Boxmeer, Stichting Welzijn Ouderen Gemeente Boxmeer, Stichting Vonk Vluchtelingenwerk, Blos lokale radio, Stichting Peuterspeelzalen en de VVV.

In de afgelopen jaren zijn regelmatig museale exposities gehouden in Cultureel Centrum De Weijer. Deze exposities toonden herontdekkingen en nieuwe aanwinsten van de lokale erfgoedorganisaties.

Evenementen:

In de elf kernen van de gemeente Boxmeer vinden het gehele jaar door evenementen plaats, die leuk zijn om te bezoeken of aan deel te nemen. Zoals:

De Vaartprocessie
"Pinksteren vroeg of laat, veertien dagen daarna trekt de Boxmeerse Vaart". Al zo'n 600 jaar lang trekt tijdens Pinksteren een indrukwekkende processie door de kern van Boxmeer. Deze processie vindt zijn oorsprong in het heilig bloedwonder, waarbij een priester die twijfelde aan het sacrament van de eucharistie geconfronteerd werd met een overkolkende kelk bloed. Dit sociaal-culturele evenement is als traditie nog springlevend hier in de lokale gemeenschap en trekt jaarlijks vele bezoekers.

Daags na de Tour
Een dag na de Tour de France vindt het wielerspektakel Daags na de Tour plaats. 's Morgens om 10.00 uur sluiten de hekken en is de binnenstad van Boxmeer enkel nog bereikbaar via een kassa met entree. Daarbinnen wordt dan tot in de avond een wielerwedstrijd gehouden die tienduizenden bezoekers trekt, wat beklonken wordt op de vele terrassen, waar ook muzikale optredens zijn.

Metworstrennen en Carnaval
Het deelnemen aan de Boxmeerse Metworstrennen is enkel voorbehouden aan ongetrouwde mannen die geboren en getogen zijn in Boxmeer. Het Carnaval in Boxmeer start op maandagmorgen met deze paardenrace, die gehouden wordt op de Provincialeweg tussen Sambeek en Vortum-Mullem. Volbloed- en halfbloedpaarden worden in deze strijd aangewend om de titel ‘Koning van de Metworst' te behalen, ter nagedachtenis aan een eeuwenoude historie over een edelmoedige daad. De knollenrace tussen de wedstrijden door is eveneens indrukwekkend. Een groots evenement dat vele duizenden bezoekers kent.

Op de Tôffel
Het popmuziekfestival Op de Tôffel vindt jaarlijks in Vierlingsbeek plaats. Het behoort tot een van de vijf grotere Brabantse festivals. De entree is gratis. Op de Tôffel wordt volgens traditie geopend door de winnaar van Op Ut Tuffelke, het open podium van Jongerencentrum Gryphus Vierlingsbeek. Bijzonder is ook ‘Het Andere Podium' op het Vierlingsbeekse festival, waarbij veelbelovende Brabantse bands worden ondersteund om nóg beter te worden. Daarnaast is er een festivalmarkt en straattheater.

Gildefeesten, met vlag en wimpel
Geworteld in eeuwenoude traditie worden er jaarlijks door een van de acht gilden uit onze gemeente gildefeesten gehouden, waarbij onder andere druk gevendeld en getrommeld wordt, naast geweer- en kruisboogschieten. Bij de grotere gildefeesten worden ook organisaties uit andere provincies en het buitenland uitgenodigd.

NK Maasheggenvlechten
Een nieuw cultuurevenement is het Nederlandse kampioenschap heggenvlechten, dat voor het eerst gehouden is op 12 maart 2006 in het Maasheggengebied. Een (beoogd) jaarlijks evenement met veel toekomstperspectief.

Lindefeesten
Al meer dan 25 jaar wordt in Sambeek medio maart/april het muziekspektakel Lindefeesten gehouden, waar dorstige kelen op het Pastoor De Vochtplein luidkeels meezingen op de muziek van topartiesten. Bijzonder is dat de Lindefeesten een initiatief zijn van Harmonie- en Tamboerkorps Semper Unitas. Een spetterend ‘feestje' voor de regio dat veel belangstelling trekt.

Kermissen
De lokaal gevierde kermissen kennen nog steeds een grote belangstelling vanuit de gemeenschap.

Gryphus, Jongerencentrum Vierlingsbeek
Dit jongerencentrum biedt op het gebied van kunst en cultuur een divers en innovatief scala aan optredens door popgroepen en podiumkunstenaars.

Februari
Lichtjesoptocht (zaterdagavond vóór Carnavalszondag);
Metworstrennen (Carnavalsmaandag);

Maart
NK Maasheggenvlechten (2e zondag van maart);
Lindefeesten Sambeek (maart/april);

April
Oranjefeesten (Koninginnedag).

Mei
Brabantse Kastelendag (2e Pinksterdag);
De vaartprocessie (2e zondag na Pinksteren);
Landelijke Fietsdag en Landelijke Molendag (2e zaterdag in mei);

Juni
St. Janskransenwijding (1e zaterdag vóór 24 juni);
Op de Tôffel (Popmuziekfestival Vierlingsbeek- zondag half juni);
Molenweekend (juni);
Fietsvierdaags Rijkevoort (eind juni);
Maas- en Viltmars Oeffelt (eind juni/begin juli);

Juli
Zomerspektakel Oeffelt (2e weekend van juli);
Daags na de Tour (1e maandag ná de Tour de France);

Augustus
Kermis Boxmeer

September
Trucker Gehandicapten Konvooi, Boxmeer (3e zondag in september);

December
Kerstkribben kijken (beide Kerstdagen

Sport:

Op sportgebied onderscheidt de gemeente zich gunstig van anderen met een slordige honderd sportverenigingen. Vandaar dat ook het aantal sportaccommodaties bepaald niet gering is. We vinden binnen de gemeentegrenzen meerdere sporthallen, een hockeyaccommodatie met kunstgrasveld, ruiteraccommodaties, een jachthaven, een honkbalveld, motorcrossterreinen en zelfs een veld voor het beoefenen van de modelvliegtuigsport. Verder kunnen vissers hun hart ophalen op meerdere plaatsen langs het water en spreekt het voor zich dat de meeste kernen beschikken over een voetbalterrein waarop de eigen club de dorpseer hoog kan houden. De Boxmeerse voorliefde voor sport mag ook blijken uit de evenementen die jaarlijks worden georganiseerd. Daaronder bevinden zich meerdere volleybaltoernooien, de avondwandelvierdaagse en natuurlijk het vlaggenschip: de wielerronde "Daags na de Tour", waarbij elk jaar tienduizenden mensen komen kijken naar de verrichtingen van de cracks uit de Tour de France en andere renners.

Zoekt u een sportvereniging in de gemeente? Kijk dan op de digitale gemeentegids via de site van de gemeente, www.boxmeer.nl.

Politiek:

Burgemeester
K.W.T. van Soest

1e loco-burgemeester
J.A. de Graaf (CDA)

Wethouder
W.A.G.M. Hendriks-van Haren (LOF, Lokale Onafhankelijke Fracties)

Wethouder
H.A.G. Ronnes (CDA)

gemeentesecretaris/directeur
drs. ir. H.P.M. van de Loo

Overig:

Bezienswaardigheden:
Zeer kenmerkend voor de cultuurhistorie zijn de vele wereldlijke en kerkelijke gebouwen in deze regio. Een weerslag van de eeuwenlange historie. Diverse kloosters en kapellen hebben geheel of gedeeltelijk hun kerkelijke functie gehouden en worden gebruikt voor exposities, conferenties, lezingen en concerten.

Het kasteel Boxmeer
Het belangrijkste historisch monument van Boxmeer is het Kasteel. Op deze locatie, een door mensenhand aangelegde verhoging in het zicht van de Maas, bevond zich in de Romeinse tijd al een versterkte vesting, of castellum. In de loop van de geschiedenis zou het Kasteel regelmatig worden belegerd door veldheren die er na de inname vaak plezier in hadden om het bouwwerk tot de laatste steen toe af te breken.
Bekende slopers waren Floris van Holland (13e eeuw), de Spaanse veldheer Alva (16e eeuw) en de gravin/vorstin Johanna (18e eeuw). De laatste liet op de fundamenten een prachtig nieuw paleis bouwen in Franse Louis XV-stijl. Helaas hadden haar bouwmeesters echter geen kennis van de verraderlijke Maasgronden zodat een groot deel van de nieuwbouw al snel ging verzakken en moest worden afgebroken. Wat we nu nog aantreffen is de oostelijke paleisvleugel die tegenwoordig dienst doet als klooster voor de Zusters van Julie Postel. In de kelder bevindt zich een museum waar een levendig beeld wordt geschetst van de geschiedenis van het kasteel en zijn bewoners.
Aan het begin van de oprijlaan naar het kasteel staat de Nepomukkapel, genoemd naar de Tsjechische heilige Johannes Nepomuk, die als beschermer tegen de gevaren van het water wordt gezien. De kapel stamt uit 1737 en is daarmee ouder dan het kasteel zelf.

De Sint Petrusbasiliek en het Karmelietenklooster
De Sint Petrusbasiliek in het centrum van Boxmeer staat op een plek waar al in de 4e eeuw een klein kerkje stond. Ongeveer in de 12e eeuw werd het houten bouwsel vervangen door een stenen kerk die in de loop der eeuwen uitgroeide tot het gebouw zoals we dat nu kennen. Wat we zien is echter niet het originele bouwwerk, maar een reconstructie uit de jaren vijftig, aangezien de kerk tijdens de oorlog geheel werd verwoest. Binnen treffen we nog wel originele elementen aan. Zoals het eikenhouten oksaal (zangzolder) uit 1634 en een marmeren graftombe uit 1741. In de crypte onder de kerk vond rond 1400 het zogenaamde Bloedwonder plaats. Deze gebeurtenis maakte van Boxmeer een bedevaartplaats. Nog altijd trekt elk jaar twee weken na Pinksteren, de zogenaamde Vaartzondag, een processie door de straten van Boxmeer om het Bloedwonder te herdenken.
Het Karmelietenklooster vlakbij de kerk werd tussen 1653 en 1709 gebouwd. In het klooster bevinden zich achttien prachtige glas-in-loodramen uit de 17e eeuw, met ontwerpen van o.a. Abraham van Diepenbeek. Andere bijzondere stukken die we in het klooster aantreffen zijn zes olieverfschilderijen uit het Kasteel met daarop drie generaties graven en gravinnen van het Huis Bergh. Het klooster zelf wordt op passende wijze geflankeerd door de Latijnse school uit 1707 en een booggebouw uit 1653.

Het Kloosterhuis in Sambeek
De huidige bewoners hebben zich ten doel gesteld dit voormalige Redemptoristinnen Klooster uit 1874 te behouden en te zorgen voor voortzetting van de maatschappelijke, culturele en religieuze functie die dit klooster heeft gehad. In de kapel van het klooster worden culturele activiteiten georganiseerd. Verder is het mogelijk de kapel te bespreken voor een doop- of huwelijksviering. Daarnaast beschikt het klooster over een ruimte voor het geven van workshops.

Koningskerkje Vierlingsbeek
Het huidige Koningskerkje werd in 1844 als kerk ingewijd voor de Nederlandse Hervormde gemeente. De kerk kwam mede tot stand door een gift van koning Willem II. Na een grondige restauratie heeft het kerkje de status Rijksmonument gekregen. Dankzij vrijwilligers vinden er tegenwoordig diverse culturele activiteiten plaats. Ook is het mogelijk in het koningskerkje voor de wet te trouwen.

Mariakapel Holthees
Dit erkende Rijksmonument heeft een lang en bewogen verleden achter zich en wordt in oude geschriften uit 1464 al vermeld. De oorspronkelijke datum van stichting van de kapel is niet exact bekend, maar ligt in ieder geval in de 15e eeuw. De kapel in haar huidige vorm dateert uit het midden van de 16e eeuw. In de kapel is thans een devotieruimte ingericht, welke dagelijks geopend is en voor bezoekers en toevallige voorbijgangers de mogelijkheid biedt tot een moment van bezinning. Daarnaast wordt de kapel gebruikt voor diverse culturele activiteiten en bestaat de mogelijkheid in de kapel te trouwen.

Molens
- Molen "De Vooruitgang", Molenstraat 4b Oeffelt
- Molen "Martinus", Molenstraat 24 Beugen
- Molen "Luctor et Emergo" Kapelstraat 31, Rijkevoort

Oudste Lindeboom
In het zuiden van Sambeek aan de oude Romeinse Heerbaan (nu: Grotestraat 93) staat de oudste Lindeboom van Nederland (geschat tussen de 500 en 1000 jaren oud).De lindeboom heeft sinds 1970 enkele ingrepen van boomchirurgen ondergaan en wordt aan elkaar gehouden door vele meters geplastificeerd staal.